Slijtage herkennen bij jute, vlastouwen en POSH-Rope.
Een bondagetouw heeft geen vaste vervaldatum. Doorslaggevend zijn de werkelijke staat, de belasting en het beoogde gebruik. Pluisjes alleen zeggen weinig over mogelijke schade aan de touwstructuur.
Let bij de controle op het volgende:
Een touw met duidelijk beschadigde garens, materiaalverlies of hitteschade mag niet langer als dragend touw worden gebruikt. De volgende delen leggen het verschil uit tussen gebruikssporen en schade.
Pluizen is volkomen normaal bij natuurtouw. Jute en vlas gedragen zich daarbij iets anders.
Door wrijving en beweging steken vezels uit jute. Ze zijn relatief broos en breken na verloop van tijd eerder af. Vooral nieuwe jutetouwen kunnen daarom aanvankelijk duidelijk pluizen.
Bij vlas blijven de uitstekende vezels eerder zitten en leggen ze zich bij toenemend gebruik rond het touw. Zo ontstaat na verloop van tijd een soort zachte vezelmantel rond de eigenlijke touwstructuur.
Een ouder vlastouw kan er daarom veel pluiziger uitzien dan een nieuw exemplaar zonder beschadigd te zijn.
Een paar uitstekende vezels zijn dus nog geen reden tot zorg.
Een ingewikkelde controle is in het dagelijks gebruik niet nodig.
Laat je touwen regelmatig door je handen lopen en bekijk ze daarbij. Wie vaak met dezelfde touwen werkt, kent hun kleine eigenaardigheden meestal vrij snel.
Productiegebonden verbindingsknopen in het garen, kleine verdikkingen, lusjes, losse garendraden of lichte variaties in diameter kunnen vanaf het begin aanwezig zijn.
Veranderingen die pas later zijn ontstaan, zijn relevanter.
Wordt een plek duidelijk dunner? Zijn meerdere garendraden zichtbaar beschadigd? Gaat een streng ongewoon ver open of ontbreekt er zichtbaar materiaal?
Dan is het verstandig om beter te kijken.
Eén plek wordt bij veel bondageconstructies bijzonder vaak belast: het midden van het touw.
Hier wordt het touw steeds opnieuw gelegd, dubbelgevouwen, geleid en gedraaid. Daarom ontstaan sterkere gebruikssporen vaak het eerst rond het midden.
Als de touwstructuur daar nog intact is, maar het midden al duidelijk sterker is ingewerkt dan de rest, kun je de belasting voortaan wat beter verdelen.
Een eenvoudige oplossing is om het touw aan één uiteinde met 20 centimeter of meer in te korten.
Zo ontstaat een nieuw midden en wordt bij volgende bondageconstructies niet steeds exact dezelfde plek belast.
Bij touwen die vaak worden gebruikt, kun je dit midden na verloop van tijd opnieuw verplaatsen.
Een daadwerkelijk beschadigde plek wordt hierdoor natuurlijk niet hersteld. Als garendraden of strengen al duidelijk beschadigd zijn, moet de betreffende plek anders worden beoordeeld en zo nodig worden weggesneden.
Een zacht, pluizig en goed ingewerkt natuurvezeltouw kan nog lange tijd een uitstekend bondagetouw zijn.
Het wordt kritischer wanneer niet alleen de oppervlakkige vezels zijn aangetast, maar ook de garendraden of strengen zelf.
Voorbeelden zijn duidelijk doorgesleten plekken, beschadigde garendraden, groot materiaalverlies of een plaatselijk sterk veranderde touwstructuur.
Niet elke schuurplek betekent daarom automatisch:
Touw weggooien.
De omvang is doorslaggevend.
Als de beschadiging duidelijk tot een klein gebied beperkt is, kan de betreffende plek ruim worden weggesneden.
Een touw van 8 meter wordt dan misschien een korter touw dat nog steeds goed kan worden gebruikt.
Daarna moet je wel opnieuw beoordelen waarvoor het resterende touw nog geschikt is.
Vooral bij dragende touwen voor suspensions hanteren we veel strengere normen.
Ons POSH-Rope is gemaakt van polyester en gedraagt zich bij slijtage anders dan een natuurvezeltouw.
Ook POSH wordt door regelmatig gebruik wat zachter en soepeler. Dat is op zichzelf geen probleem.
Bij polyester is de warmte die door wrijving ontstaat echter bijzonder belangrijk.
Sterke wrijving van touw op touw kan warmte opwekken en de kunststofvezels beschadigen. Directe wrijving van POSH-Rope op POSH-Rope moet daarom vooral bij suspensions worden vermeden.
Bij omleidingen gebruiken we daarom een geschikte karabiner tussen de touwen. Zo loopt het touw over metaal en niet rechtstreeks over een ander touw.
Let bij POSH vooral op duidelijke slijtage en op plekken die verhard, gesmolten of op een andere manier door warmte veranderd zijn.
Een POSH-Rope met zichtbare slijtage of smeltschade zouden we niet meer voor suspensions gebruiken.
Ook in het garen van een polyestertouw kan soms een klein knoopje voorkomen. Zulke verbindingen kunnen al ontstaan tijdens de productie of het opspoelen van het garen wanneer een draad verlengd moest worden.
Zo'n klein knoopje in het garen is dus niet automatisch slijtage.
Net als bij onze natuurvezeltouwen is het ook hier belangrijk om onderscheid te maken:
Was deze plek er altijd al, of is er door het gebruik daadwerkelijk schade ontstaan?
Over de staat van een touw dat lichaamsgewicht moet dragen, mag geen twijfel bestaan.
Dat geldt zowel voor natuurvezeltouwen als voor POSH-Rope.
Als garendraden duidelijk beschadigd zijn, er zichtbaar materiaal ontbreekt of een polyestertouw slijtage of hitteschade vertoont, mag dit touw niet meer als dragend touw worden gebruikt.
Dat betekent niet per se dat het touw meteen moet worden weggegooid.
Een natuurvezeltouw kan bijvoorbeeld worden ingekort en daarna nog voor andere bondageconstructies worden gebruikt.
Het belangrijkste is dat het verdere gebruik past bij de staat van het touw.
Je kunt niet algemeen stellen:
Een touw moet na één jaar worden vervangen.
Er is evenmin een vast aantal bondageconstructies waarna een touw automatisch moet worden afgedankt.
Een intensief gebruikt touw kan sneller slijten dan een touw dat slechts af en toe wordt gebruikt. Ook belasting, wrijving, opslag en onderhoud spelen een rol.
Daarom is de werkelijke staat van het touw belangrijker dan de leeftijd.
Juist een goed ingewerkt touw van jute of vlas kan na verloop van tijd bijzonder prettig worden.
Het mag zachter worden, pluizen en er anders uitzien dan op de eerste dag.
Gebruikssporen en slijtage zijn niet hetzelfde.
Daarmee kan het hele artikel eigenlijk heel eenvoudig worden samengevat:
Niet de leeftijd of een paar pluizen bepalen of een bondagetouw nog geschikt is; de staat van de eigenlijke touwstructuur is doorslaggevend.
Daarnaast helpen onze tips voor reinigen, onderhouden en bewaren. Waar knoopjes in het garen en andere productiegebonden kenmerken vandaan komen, lees je in Van ruw touw tot gebruiksklaar bondagetouw. Informatie over geschikte accessoires vind je onder Karabiners, ringen en Swivel.
